जंगलाच्या कुशीतून विकासाच्या वाटेवर… गडचिरोली जिल्ह्याचा आज ४४ वा वर्धापन दिन!

उदय धकाते,गडचिरोली :-

घनदाट जंगल, डोंगररांगा, नद्या-नाले, समृद्ध वनसंपदा आणि विविध आदिवासी संस्कृतीचा अनोखा वारसा लाभलेल्या गडचिरोली जिल्ह्याच्या निर्मितीला आज ४४ वर्षे पूर्ण होत आहेत. २६ ऑगस्ट १९८२ रोजी तत्कालीन चंद्रपूर जिल्ह्याचे विभाजन करून गडचिरोली हा स्वतंत्र जिल्हा अस्तित्वात आला.

कधीकाळी चंद्रपूर जिल्ह्याचा दुर्गम भाग म्हणून ओळखला जाणारा हा परिसर स्वतंत्र जिल्हा झाल्यानंतर हळूहळू विकासाच्या मुख्य प्रवाहात येऊ लागला. सुरुवातीच्या काळात गडचिरोली आणि सिरोंचा हीच प्रमुख तहसील असताना आज जिल्ह्यात १२ तालुके आणि शेकडो गावे विकासाच्या प्रवासात सहभागी झाली आहेत.

संघर्षातून उभा राहिला जिल्हा

गडचिरोलीचा प्रवास हा केवळ प्रशासकीय नकाशावरील बदलाचा प्रवास नाही; तर तो आदिवासी बांधवांच्या संघर्षाचा, शेतकरी-कष्टकऱ्यांच्या मेहनतीचा, जवानांच्या शौर्याचा आणि सामान्य नागरिकांच्या जिद्दीचा प्रवास आहे.

नक्षलवादासारख्या गंभीर आव्हानांचा सामना करताना या जिल्ह्याने अनेक वीर जवानांचे बलिदान पाहिले. त्याचवेळी शिक्षण, आरोग्य, रस्ते, सिंचन, रोजगार आणि उद्योगांच्या माध्यमातून विकासाची नवी पहाट निर्माण करण्याचे प्रयत्नही सुरू राहिले.

वनसंपदा आणि सांस्कृतिक वैभवाची भूमी

गडचिरोलीची ओळख केवळ दुर्गम किंवा मागास जिल्हा म्हणून नव्हे, तर समृद्ध वनसंपदा, बांबू, तेंदूपत्ता, भातशेती आणि आदिवासी संस्कृतीने नटलेली भूमी म्हणूनही आहे. जिल्ह्याचा मोठा भौगोलिक भाग जंगलाने व्यापलेला असून येथील नैसर्गिक संपत्ती ही जिल्ह्याची खरी ताकद आहे.

हेमलकसा येथील लोकबिरादरी प्रकल्पापासून मार्कंडा देव, भामरागडचे जंगल, सिरोंचाच्या नद्या आणि आदिवासी संस्कृतीपर्यंत गडचिरोलीने महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक आणि सामाजिक नकाशावर स्वतंत्र ओळख निर्माण केली आहे.

आता अपेक्षा ‘विकसित गडचिरोली’ची!

४४ वर्षांचा प्रवास पूर्ण करताना गडचिरोलीसमोर आता नवे आव्हान आहे. जिल्ह्यातील दुर्गम गावांपर्यंत बारमाही रस्ते, दर्जेदार शिक्षण व आरोग्य सुविधा, सिंचन, रोजगाराच्या संधी, उद्योग आणि तरुणांसाठी कौशल्य विकास पोहोचणे गरजेचे आहे.

निसर्गसंपत्तीचे जतन करत विकास साधणे, स्थानिक युवकांना रोजगार उपलब्ध करून देणे आणि आदिवासी भागातील नागरिकांचे जीवनमान उंचावणे, हीच आगामी काळातील खरी दिशा ठरावी, अशी अपेक्षा जिल्हावासीयांकडून व्यक्त होत आहे.

२६ ऑगस्ट १९८२ रोजी स्वतंत्र अस्तित्व मिळालेल्या गडचिरोलीने ४४ वर्षांचा प्रवास पूर्ण केला आहे. संघर्षातून विकासाकडे वाटचाल करणाऱ्या या जिल्ह्याला वर्धापन दिनानिमित्त मनःपूर्वक शुभेच्छा!

‘गडचिरोली मागास नाही… गडचिरोली विकासाची नवी ओळख निर्माण करणारा जिल्हा आहे!’